İstanbul’da eskiden bazı yerlerde ve bazı saatlerde zor olan taksi bulma işi, her saatte ve her yerde imkânsız hale geldi. Temel sebep, COVID-19 riski nedeniyle imkânı olanın toplu taşıma yerine taksi tercih etmesi. Taksi arzı 1987’den beri aynı. O zamandan beri İstanbul’un nüfusu 2 kat, turist sayısı COVID-19 krizindeki sayılarla bile yaklaşık 5 kat arttı. Bir şeye talep artar arz sabit kalırsa kıtlık yaşanır.

Bugün COVID-19 yaşanan kriz ise aslında bir reform fırsatı ama politik kutuplaşma nedeniyle bu fırsatı kaçırıyoruz. Taksi kıtlığı bireysel araç kullanımını artırıyor. Bireysel araç kullanımı arttıkça trafik artıyor. Artan trafik, taksilerin ortalama seyahat süresini artırdığı için…


Facebook 2015 yılında Alex Stamos’u siber güvenlik işinin başına geçirdiğinde dünyaya bu konuyu ciddiye aldığı mesajını vermişti. Stamos bu alanda Silikon Vadisi’nin en prestijli uzmanlarından biriydi. Bir önceki şirketi olan Yahoo’da, şirketin bilerek ve isteyerek Amerikan istihbaratına kullanıcı hesaplarını takip etmek için açık kapı bıraktığını ortaya çıkarmıştı. Stamos’un Facebook macerası, yalan haber ve ulusal güvenlikle ilgili bugünkü tartışmalara ve ne yapılması gerektiğine de ışık tutuyor.

Stamos işe başlar başlamaz Facebook’ta çalışan tüm mühendislerin işlerini hızlı yapabilmek için her türlü kullanıcı verisine sürekli erişim sahibi olduğunu gördü. Gözünüzde canlandırmak isterseniz, bu 12 bin sakallı genç erkeğin tanıştıkları her kadının sadece fotoğrafları…


Alibaba denince artık aklınıza “Alibaba ve Kırk Haramiler” hikayesi değil de Çinli e-ticaret şirketi geliyorsa yalnız değilsiniz. Alibaba ve benzeri Çinli internet şirketleri dünyanın en büyük ekonomik güçleri haline geldi. Şimdi Çin Komünist Partisi ile bu şirketler arasında “Alibaba ve Kırk Haramiler” hikayesi yaşanıyor.

Ekim 2020’de Alibaba’nın sahibi Jack Ma, Çin’in en önemli ekonomi zirvelerinden birinde Çinli regülatörlerin fintek işinden anlamadığını iddia etti. Tam da Alibaba’nın finansal kolu Ant Financial’ın dünyanın en büyük halka arzına hazırlandığı günlerde. Çin’in SPK’sı halka arzı yasakladı, Ant Financial’a bankalara benzer sermaye yeterliliği düzenlemeleri getirildi, sonra da rekabet hukuku soruşturmasından 2,8 milyar dolar cezaya çarptırıldı…


Eski düzenlemenin üzerinden daha bir yıl geçmişken sosyal medyaya yönelik yeni biz düzenleme yapılmasını son derece yanlış buluyorum. Deniyor ki, bu düzenlemenin aynısı Almanya’da da var. Gelin bakalım Almanya modeli neymiş ve Türkiye’deki düzenleme fikri ve şartlar Almanya’ya ne kadar benziyor.

Sosyal medya düzenlemeleri yeniden gündemde. Bir an zaten bu konuyu yeni konuşmamış mıydık diye düşündüyseniz, haklısınız. Daha Temmuz 2020’de sosyal medya platformlarına temsilci atama zorunluluğu getiren ve içerik kaldırma isteklerinin uygulanmasını net sürelere bağlayan bir kanuni düzenleme yapılmıştı.

Yeni sosyal medya düzenlemesinin yalan haberin önlenmesiyle ilgili olacağı söyleniyor. Bu köşeyi takip eden okuyucularımız bilir, Facebook gibi sosyal medya şirketlerinin…


Üniversite adaylarının zorlu tercih süreci başladı. Kimisi kılavuzu açıp geçen seneki puan sırasına göre bölümleri sıraya koyacak. Kimisi gerçekten ne okumak istediğini düşünüp ona göre karar vermeye çalışacak. Kimisi “acaba bir sene daha mı denesem” diye düşünecek. Kimisinin kararını ailesi çoktan vermiş durumda. Aslında kararların hiçbiri optimal değil.

Üniversiteye neden gidilir? En bariz neden, meslek edinmek ve sonrasında iyi bir işte çalışıp para kazanmak. Oysa amaç meslek edinmekse meslek liseleri muhtemelen daha kısa ve garantili bir yol. Üniversitelerde verilen derslerin tamamına yakınını artık online ders platformlarından hem de daha iyi biçimde almanız mümkün. …


Geçen hafta ortaya çıktı ki, Pegasus isimli yazılım üzerinden 45 ülkede siyasetçi, gazeteci ve kanaat önderi yüzlerce kişinin telefonundaki bilgiler ele geçirilmiş. Yazılım İsrail’de üretilmiş. İsrailli şirket bu yazılımı aralarında Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de bulunduğu birçok devlete satmış. Anlaşılan o ki bu devletler de Pegasus’u yurtiçi ve yurtdışındaki muhaliflerini takip etmekte kullanmışlar.

Peki casus yazılımlar nasıl telefonumuza giriyor? En yaygın yol, bir tanıdığınızdan gelen mesajdaki linke tıkladığınızda telefonunuza otomatik olarak yüklenmesi. Linki gönderen kişi bir devlet büyüğü veya yakın arkadaşınız diye güvenmeyin, o da ne gönderdiğini bilmiyor olabilir. Daha kötüsü biliyor da olabilir. …


Kariyerime Rekabet Kurumu’nda uzman yardımcısı olarak başlamıştım. Devlet ve iş hayatıyla ilgili edindiğim eşsiz tecrübeler kadar, piyasalarda rekabetin geliştirilmesinin ekonomiye pozitif etkisine dair inancım da o zamandan kalma bir “mesleki deformasyon.” Son yıllarda dijital piyasalarda rekabet en önemli ekonomik konulardan biri haline geldi. Yazılarımda bunu fazlasıyla ele alıyorum. Ancak rekabet hukukuna dair her bir müdahalenin arkasında siyasi bir felsefe var. Bugünkü yazımda dijital piyasalara müdahalenin siyasi boyutunu Çin, Hindistan ve Avrupa Birliği örnekleri üzerinden anlatacağım.

Çin’in dijital kodamanlara müdahale konusunda en hızlı ülke olacağını sene başında konuşmuştuk. Nitekim o günden beri Alibaba’ya ayar vermek için yeni yayınlanan rekabet kuralları, Alibaba’nın…


Norveç’te yeni çıkan kanuna göre, sosyal medya “influencer” ları, üzerinde oynanmış veya rötuşlanmış fotoğraflarını bunu bildirerek paylaşmak zorunda kalacak. Benzer bir düzenleme 2017’de Fransa’da da yapılmıştı. Yeni kurallara göre; Instagram, Facebook, TikTok gibi mecralarda dudağını büyüten, belini incelten veya kaslarını şişirenlerin artık bunu açıkça belirtmeleri gerekiyor.
“Influencer” kelimesi Ticaret Bakanlığı’nın geçen ay çıkardığı “Sosyal Medya Etkileyicileri Kılavuzu”nda dilimize “etkileyici” diye çevrildi. Gerçekten de bu kişiler takipçilerini etkiliyor. Daha önce, etkileşimi azami seviyeye çıkarmayı hedefl eyen Instagram ile kaybolan içeriklerle kişisel mesajlaşmayı hedefl eyen Snapchat’i karşılaştırdığım “İyi Şirket Nedir?” başlıklı yazımda, Instagram’ın büyümesiyle nasıl hakikat ile hayalin birbirine karıştığını anlatmıştım. On…


Son zamanların popüler tartışma konusu Türkiye’de kurulu teknoloji şirketlerinin sahibinin yerli mi yabancı mı olduğu. Burada sözünü ettiğimiz şirketler Google, Facebook, Amazon, Apple gibi kendi piyasalarında tekelleşen global teknoloji şirketleri değil. Türkiye’de kurulup, Türkiye’de yatırım alıp büyüyüp, sonra işin tabiatı gereği yatırımcılarının paralarını geri alabilmesi için yabancılara satılan şirketlerden bahsediyoruz.

Bir şirketin yerli olup olmadığını nasıl test edersiniz? İki örneği tartışalım. Getir başarılı bir teknoloji şirketimiz. Türkiye’de geliştirdiği, evlere hızlı süpermarket hizmeti modelini şimdi Avrupa’da açtı. Bir nevi iş modeli ihracı yaptı. Getir’in bu büyümesini finanse eden dünyaca ünlü yabancı fonlar var. Bu fonların ortak olduğu şirket Hollanda’da kurulu. Yani…


“Veri yeni petrol” diye bir laf çıktı son yıllarda. Teşbihte hata olmaz denir ama bazen teşbihteki hatalar toplumları felakete sürükler. Hele hele o teşbih; siyasetçiler, iş insanları ve kanaat önderleri tarafından sık sık tekrar ediliyorsa. Veri neden yeni petrol değil ve öyle olduğunu sanmak ülkemiz üzerinde nasıl risklere yol açıyor, gelin bakalım.

Tarihteki en büyük salgın hastalıklardan biri için tarihin en hızlı aşılarının geliştirilmesi, verinin yeni petrol olmadığını anlayan bilim insanı ve girişimciler sayesinde oldu. Normalde bir hastalığa karşı aşı geliştirilmesi 7 yıl kadar sürüyor. Peki Moderna COVID-19 aşısını kaç günde geliştirdi biliyor musunuz? İki günde. Moderna bu başarıyı, virüs…

Ussal Sahbaz

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store